Systemy dezynfekcji i dezynsekcji zbiorów bibliotecznych, archiwalnych i muzealnych – komory dezynfekcyjne, urządzenia do fumigacji ekologicznej, generatory mgły suchej oraz pułapki na owady niszczące papier i pergamin. Ochrona zbiorów przed zagrożeniami biologicznymi to fundament długoterminowej konserwacji – grzyby pleśniowe, bakterie i owady (rybiki, kożojady, mołe) potrafią w krótkim czasie zniszczyć nieodwracalnie dokumenty, które przetrwały setki lat.












Zbiory papierowe i pergaminowe są naturalnym środowiskiem dla organizmów biologicznych – grzybów pleśniowych, bakterii celulolitycznych i owadów (rybików cukrowych, kożojadów, mołi odzieżowych). Pojedynczy zainfekowany obiekt wprowadzony do magazynu może spowodować skażenie całego zbioru. Instytucje kulturalne stosują dezynfekcję profilaktyczną przy każdym nowym nabyłku, po zalaniach, a także w ramach regularnych przeglądów kolekcji.
Kategoria obejmuje kilka grup urządzeń. Komory dezynfekcyjne pozwalają na bezpieczną dezynfekcję większej liczby obiektów jednocześnie – w zamkniętym cyklu, bez kontaktu personelu z środkami chemicznymi. Systemy fumigacji ekologicznej wykorzystują substancje biodegradowalne i bezpieczne dla pracowników, eliminując grzyby i owady bez uszkadzania nośnika. Generatory mgły suchej umożliwiają dezynfekcję dużych pomieszczeń magazynowych. Pułapki na owady służą monitoringowi zagrożeń entomologicznych – ich regularna kontrola pozwala wcześnie wykryć obecność szkodników, zanim dojdzie do uszkodzenia zbiorów.
Współczesne systemy dezynfekcji zbiorów projektowane są z uwzględnieniem dwóch priorytetów: skuteczności wobec zagrożeń biologicznych i bezpieczeństwa wobec materiałów i personelu. Stosowane metody nie pozostawiają toksycznych rezyduuów na obiektach, nie zmieniają właściwości papieru ani atramentu i nie wymagają długiego wietrzenia po zabiegu. To istotna zmiana w porównaniu z dawnymi metodami fumigacji, które były skuteczne, ale często niebezpieczne dla zdrowia operatorów.
